„Biologia bez tajemnic” – wpływ detergentów na stan błon biologicznych

Nie uwierzycie co robiliśmy na lekcji biologii!

Nasza Pani przyniosła dziś na lekcję buraki. Na początku pomyśleliśmy, że będziemy gotować barszcz. Gdy o to zapytaliśmy w odpowiedzi dowiedzieliśmy się, że to będzie nasza praca domowa. Na zajęciach czeka nas zupełnie coś innego. Okazało się, że będziemy badać wpływ detergentów, a dokładnie płynu do mycia naczyń, na błony cytoplazmatyczne komórek roślinnych.

Zostaliśmy podzieleni na grupy. Każda dostała zestaw do wykonania doświadczenia – plasterki buraków, szalki Petriego, zlewki z wodą no i oczywiście płyn do mycia naczyń, który miał być przypuszczalnym sprawcą śmierci komórek buraków. Każda grupa zapoznała się z instrukcją wykonania doświadczenia. Podzieliliśmy się pracą – część z nas zaczęła przygotowywać próbę kontrolną, część próbę badawczą, a wybrańcy losu opuścili klasę aby umyć buraki pod bieżącą wodą. Było kolorowo – pozbyliśmy się nadmiaru barwnika. Później włożyliśmy plasterki do dwóch szalek Petriego. W jednej była woda (to nasza próba kontrolna), w drugiej woda zmieszana z płynem do zmywania (próba badawcza). Obserwowaliśmy po jakim czasie i w jakim natężeniu w szalkach Petriego pojawią się czerwone smugi. Byliśmy ciekawi co z tego wyniknie. Po kilku minutach buraki puściły „czerwoną farbę”. Z upływem czasu było jej coraz więcej. Bardziej „czerwono” było w szalce zawierającej płyn do mycia naczyń.

Czego dowiedzieliśmy się przeprowadzając to doświadczenie? Krojąc buraki uszkodziliśmy ich błony komórkowe oraz błony otaczające wakuole – pęcherzyki gromadzące barwniki antocyjany. Barwniki wypłynęły z komórki dając charakterystyczne zabarwienie. W szalce z detergentem pojawiło się bardziej intensywne zabarwienie, co jest dowodem na to, że nasz płyn do mycia naczyń dodatkowo jeszcze uszkodził błony cytoplazmatyczne.

Wnioski na przyszłość: zbiorniki wodne często zanieczyszczane są ściekami komunalnymi pochodzącymi z naszych gospodarstw domowych. W ściekach znajdziemy różne rodzaje detergentów – proszki do prania, szampony, płyny do mycia naczyń itp. Jak wpływają one na błony komórkowe organizmów roślinnych i zwierzęcych zamieszkujących zbiorniki wodne? Na to pytanie musicie sami udzielić sobie odpowiedzi…

Bartosz Rakowski i Jakub Ordyński